Asystent rodziny – wsparcie dla Twojej rodziny

Kim jest Asystent rodziny?

Asystent rodziny to specjalista, którego głównym zadaniem jest towarzyszenie rodzinie w trudnych sytuacjach życiowych, tak aby środowisko rodzinne sprzyjało bezpieczeństwu i prawidłowemu rozwojowi dzieci. Jego celem jest osiągnięcie przez rodzinę stabilności życiowej, umożliwiającej samodzielne wychowywanie dzieci i rozwiązywanie problemów, bez konieczności umieszczania dzieci poza domem.

Asystent rodziny pracuje z rodziną w sposób dobrowolny, z jej aktywnym udziałem. Wyjątkiem jest sytuacja, gdy sąd rodzinny wydaje postanowienie o przydzieleniu asystenta, wtedy zgoda rodziny nie jest wymagana.

Podstawa prawna

• Ustawa z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (Dz.U. 2011 nr 149 poz. 887) – określa ogólne zadania Asystenta rodziny i zasady współpracy z rodziną (art. 15 ust. 1).
• Ustawa z dnia 4 listopada 2016 r. o wsparciu kobiet w ciąży i rodzin „Za życiem” (Dz.U. 2016 poz. 1860) – rozszerza zakres zadań Asystenta rodziny o koordynację wsparcia kobiet w ciąży i rodzin z dzieckiem z ciężką chorobą lub niepełnosprawnością, w tym wsparcie psychologiczne, prawne i organizacyjne (art. 8 ust. 1–7).
  
  Zadania Asystenta rodziny na podstawie ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej
  
  Asystent rodziny pomaga rodzinie w rozwoju kompetencji członków rodziny, wzmacnianiu poczucia własnej wartości, samodzielności i odpowiedzialności, a jego działania mają na celu zapobieganie kryzysom i degradacji rodzin.
  
  Do jego głównych zadań należą:
• Wspieranie rodziny w odnajdywaniu pozytywnych stron życia rodzinnego i mocnych stron rodziny.
• Doradztwo w zakresie pielęgnacji, opieki i wychowania dzieci, aby mogły się rozwijać bezpiecznie i prawidłowo.
• Pomoc w zarządzaniu finansami domowymi i codzienną organizacją dnia rodziny.
• Inicjowanie działań zapobiegających problemom społecznym, w tym w szkole, przedszkolu, sądzie czy poradniach.
• Udzielanie informacji o prawach, instytucjach wsparcia i dostępnych usługach socjalnych, edukacyjnych, zdrowotnych i rekreacyjnych.
• Wspieranie rodziny w kontaktach z urzędami, szkołami, przychodniami, policją i innymi instytucjami publicznymi.
• Pomoc w wypełnianiu dokumentacji i realizowaniu spraw urzędowych, a także towarzyszenie w wizytach w instytucjach.
• Ochrona dzieci przed zagrożeniami, w tym przed niebezpiecznymi zachowaniami dorosłych.
• Wsparcie w odbudowie lub wzmocnieniu zdolności życiowych oraz uczestnictwa w życiu społecznym i zawodowym.
• Efektem pracy Asystenta rodziny jest wzmocnienie rodziny, pozostanie dziecka w domu lub powrót do rodziny po umieszczeniu poza nią, osiągnięcie stabilności życiowej i poprawa jakości życia rodziny.
  
  Zadania Asystenta rodziny w ramach ustawy o wsparciu kobiet w ciąży i rodzin „Za życiem”
  
  Ustawa „Za życiem” rozszerza rolę Asystenta rodziny o koordynację kompleksowego wsparcia dla kobiet w ciąży i rodzin z dziećmi wymagającymi specjalnej opieki.
  
  Komu przysługuje wsparcie w ramach „Za życiem”?
• Kobieta w ciąży, posiadająca dokument potwierdzający ciążę, w szczególności w ciąży powikłanej lub w sytuacji niepowodzeń położniczych.
• Rodzina kobiety w ciąży.
• Rodzina z dzieckiem, które posiada zaświadczenie medyczne o ciężkim i nieodwracalnym upośledzeniu albo chorobie zagrażającej życiu (art. 4 ust. 3).
  
  Zakres wsparcia Asystenta rodziny w programie „Za życiem”
  
  Asystent rodziny pełni rolę koordynatora wsparcia, obejmując:
• Koordynację poradnictwa i wsparcia psychologicznego – rozmowy, pomoc w radzeniu sobie ze stresem okołoporodowym, trudnościami wychowawczymi i emocjonalnymi.
• Pomoc prawną i informacyjną – informacje o prawach, świadczeniach, możliwościach wsparcia medycznego i społecznego; kierowanie do instytucji i specjalistów.
• Wsparcie w organizacji życia codziennego rodziny – doradztwo w opiece nad dzieckiem, rehabilitacji, kontaktach z instytucjami publicznymi i prywatnymi.
• Reprezentowanie rodziny w kontaktach z instytucjami na podstawie pisemnego upoważnienia, w tym z OPS, poradniami, szkołami czy urzędami (art. 8 ust. 3 pkt 2).
  
  Gdzie można się zgłosić po pomoc asystenta rodziny?
  
  Ze wsparcia asystenta rodziny możesz skorzystać w każdej sytuacji, gdy wyrazisz taką wolę. W tym celu należy wystąpić z wnioskiem do gminy. W przypadku zaistnienia okoliczności wskazanych w ustawie „Za życiem” nie jest stosowana procedura wymagająca m.in. przeprowadzenia przez pracownika socjalnego, wywiadu środowiskowego

Rodzina wspierająca jest to rodzina z bezpośredniego otoczenia dziecka np. zaprzyjaźniona rodzina lub sąsiedzi.

Pomoc rodziny wspierającej może dotyczyć życia np.: wypracowania nawyku wspólnego spędzania czasu wolnego przez członków rodziny, organizowania czasu wolnego dzieciom, udzielania wskazówek dotyczących wychowania dzieci, nauki gotowania, utrzymania higieny osobistej czy racjonalnego prowadzenia gospodarstwa domowego.

Rodzinę wspierającą ustanawia wójt/ burmistrz właściwy ze względu na miejsce zamieszkania rodziny wspierającej po uzyskaniu pozytywnej opinii kierownika ośrodka pomocy społecznej na podstawie przeprowadzonego przez pracownika socjalnego wywiadu środowiskowego. Z rodziną wspierającą podpisywane są umowy, na podstawie których rodziny wspierające są uprawnione do zwrotu kosztów związanych z udzieleniem wsparcia.

Kandydat na rodzinę wspierającą powinien:

• być wolny od uzależnień (alkohol, narkotyki, hazard itd.);
• posiadać stałe źródło utrzymania;
• posiadać pełną władzę rodzicielską;
• prawidłowo wypełniać funkcje opiekuńczo-wychowawcze wobec własnych dzieci;
• wywiązywać się z obowiązku alimentacyjnego, jeżeli takowy posiada.

Problemy opiekuńczo-wychowawcze najczęściej związane są z brakiem odpowiednich wzorów wśród najbliższych. Dzięki współpracy z rodziną wspierającą osoby takie mają możliwość poznania innego pozytywnego sposobu funkcjonowania.